Zestaw rakietowy 9K79 Toczka

(fot. Centrum Wyszkolenia Artylerii i Uzbrojenia w Toruniu)

Zestaw rakietowy 9K79 Toczka (z ros. Kropka w nomenklaturze NATO - SCARAB SS-21) służy do niszczenia stanowisk dowodzenia, lądowisk, mostów, składów zaopatrzenia. Jest to  jednostopniowy, taktyczny pocisk balistyczny krótkiego zasięgu przenoszony i odpalany z wyrzutni 9P129. W skład zestawu wchodzi pojazd transportowo-załadowczy 9T218 oraz transportująca dodatkowy pocisk przyczepa ciągnięta przez ZIŁa-131, stacja kontrolno pomiarowa i stacja obsługi technicznej. Kabina załogi mobilnej wyrzutni (9P129) znajdują się przed przedziałem pocisku. Rakieta jest transportowana razem z głowicą w termicznie regulowanej obudowie. Dzięki napędowi 6x6 wyrzutnia 9P129 doskonale funkcjonuje w terenie. Jako amfibia łatwo może pokonywać przeszkody wodne. Podobnie jak transporter pocisków jest wyposażona w system nadciśnienia i filtracji powietrza, dzięki czemu zapewnia lepszą ochronę przed czynnikami chemiczno-biologicznymi.

Rakieta 9M79

Maksymalny zasięg rakiety 9M79 wynosi 70 km, zaś osiągana dokładność to 160 m CEP. Wersja 9M79-1 Toczka-U, przy wykorzystaniu innego składu paliwa, osiąga cele oddalone do 120 km. Standardowo pocisk jest uzbrojony w konwencjonalną głowicę 9N123F (120 kg materiałów wybuchowych). Rakieta 9M79 może także przenosić podkalibrową głowicę 9N123K, a także taktyczną głowicę jądrową AA60 (prawdopodobnie 10 lub 100 kt). 9K79 Toczka w swoim arsenale posiada uzbrojenie w głowicę chemiczną oraz głowicę naprowadzaną termicznie. Obszar rażenia głowicy odłamkowo – burzącej wynosi 7 ha.

Pierwsza „Toczka” została zmontowana w 1976 r. natomiast zmodernizowana wersja „Toczka-U” w 1986. W 1981 roku rozpoczął się proces zastępowania, systemów Łuna-M nowszymi 9K79 Toczka. 

Do uzbrojenia Wojska Polskiego zestaw rakietowy 9K79 Toczka wszedł w 1988 r. (4 wyrzutnie, 4 pojazdy transportowo-załadowcze 9T218 i pojazdy pomocnicze).

Historia dywizjonu ogniowego uzbrojonego w  "Toczki"

Początki dywizjonu ogniowego sięgają 1957 roku, gdzie wchodził w skład 36. pułku artylerii. Dywizjon był wyposażony w wyrzutnie pocisków niekierowanych BM-13. W 1962 r. jednostka znalazła się w garnizonie Budowo. W 1963 roku otrzymała nazwę 7. dywizjonu artylerii a w następnym roku została wyposażona w zestawy rakiet taktycznych 2K6 Łuna. Zmodernizowane zestawy 2K52 Łuna trafiły w 1967 roku.  W lipcu 1988 r. pododdział otrzymał 9K79 Toczka, a w 1990 roku wrócił do Choszczna gdzie został podporządkowany 1 Mazurskiej Brygadzie Artylerii w Węgorzewie. Mimo że jednostka osiągnęła pełną gotowość do działań w NATO została rozwiązana w 2005 r. W dniu 2 kwietnia, w Choszcznie odbył się ostatni apel dywizjonu ogniowego. W tym dniu skończyła się era Wojsk Rakietowych w dziejach Wojska Polskiego. "Toczki " trafiły do muzeum.

"Toczka" w szczegółach

DANE TECHNICZNE:

Bibliografia

http://www.atominfo.org

Fotografie Jacek Bilski