Armata przeciwpancerna 45 mm   wz. 1942

 

Zwiększanie grubości pancerza niemieckich czołgów było obiektywną przyczyną modernizacji środków zwalczania broni pancernej w całym okresie II wojny światowej. W ZSRR modernizację prowadzono równocześnie z produkcją nowego sprzętu artyleryjskiego.

W początkach 1942 roku zadaniem konstruktorów sprzętu artyleryjskiego przeznaczonego do zwalczania broni pancernej  była modernizacja 45 mm armaty przeciwpancernej wz. 1937 r.

 

45 mm armata ppanc. wz.1942 r. - z prawej strony a z lewej 76,2 mm armata pułkowa wz. 1943 r.

(Muzeum Tradycji Pomorskiego Okręgu Wojskowego)

 

Głównym elementem modernizowanym była lufa. Wydłużenie lufy pozwoliło na zwiększenie prędkości początkowej armaty z 760 m/s na 870 m/s. Zwiększyła się również skuteczność przebicia pancerza. Przy koncie 900 na dystansie 500 m pocisk przebijał pancerz 61 mm a przy odległości 1000 m do 51 mm. Ten efekt uzyskano bez zmiany konstrukcji pocisków ppanc. takich samych jak produkowanych do armaty wz. 1937r.. Modernizacji podlegała również sama technologia produkcji armaty. Powstał " jednolity monoblok armaty "(jednolita lufa, zrezygnowano z lufy swobodnej z płaszczem), która zamocowana była przy pomocy sanek do kołyski. W kołysce umieszczony został hydrauliczny opornik odrzutu i sprężynowy powrotnik. W armacie stosowano zamek klinowy  Zwiększono również grubość osłony z 4,5 mm do 7 mm. Ta grubość osłony pozwoliła na skuteczną osłoną żołnierzy obsługujących armatę.

Zmodernizowana armata została przyjęta do produkcji pod nazwą "45 mm przeciwpancerna armata wz. 1942 r. (M-42)". Produkcję przyjęto w fabryce nr 172. Ilość sprzętu pierwszej partii produkcyjnej wyniósł 700 szt. (produkcja 1 miesiąca). W latach 1943-1945 wyprodukowano 10843 szt..

 
45 mm armata ppanc. wz.1942 - z lewej strony (Muzeum Tradycji Pomorskiego Okręgu Wojskowego)

 

Żołnierze Armii Czerwonej którzy dotychczas używali 45 mm armaty wz. 1937 r. w krótkim czasie bez dodatkowego szkolenia mogli przejąć nowszy sprzęt. W roku 1943 r. na polu walki pojawił się sprzęt artyleryjski zdolny do niszczenia niemieckich czołgów typu "Tygrys " "Pantera ". Tym sprzętem była armata 57 mm ZIS-2.

 

Dane techniczne 45 mm armaty ppanc. wz. 1942

kaliber lufy 45 mm,

donośność maksymalna 4550 m,

donośność skuteczna do czołgów 950 m,

szybkostrzelność 15-20 strz/min,

kąt podniesienia armaty -80 do 250

kąt ostrzłu w poziomie 600

obsługa 5 żołnierzy,

trakcja konna lub motorowa,

długość lufy w kalibrach 68,8,

ciężar bojowy 625 kg,

ciężar marszowy 1250 kg,

ciężar  pocisku 0,85-2,14 kg,

prędkość początkowa pocisku 870 m/s,

zdolność przebicia płyty pancernej 70 mm.

 

Bibliografia:

Encyklopedia II wojny światowej. Warszawa 1975 

Torecki Stanisław: 1000 słów o broni i balistyce. Warszawa 1982

Hogg Ian: Artyleria dwudziestego wieku. Warszawa 2001

 

[góra]